PREZENTACJE

Samowola budowlana - prawdy i mity



Budowane bez pozwolenia po 10 lipca 1998 r.

Jeżeli nadzór budowlany ustali, że budujemy dom lub inny obiekt bez wymaganego pozwolenia, wyda postanowienie o wstrzymaniu robót budowlanych. W postanowieniu tym określi wymagania w zakresie niezbędnych zabezpieczeń budowy i zobowiąże inwestora do przedstawienia, w wyznaczonym terminie następujących dokumentów:
- zaświadczenia wójta, burmistrza albo prezydenta miasta o zgodności budowy z ustaleniami obowiązującego miejscowego planu zagospodarowania przestrzennego albo ostatecznej, w dniu wszczęcia postępowania, decyzji o warunkach zabudowy i zagospodarowania terenu (gdy nie uchwalono planu);

- czterech egzemplarzy projektu budowlanego wraz z niezbędnymi opiniami, uzgodnieniami, pozwoleniami i sprawdzeniami;

- zaświadczenia o wpisie autora projektu na listę członków właściwej izby samorządu terytorialnego, aktualnego na dzień opracowania projektu;

- oświadczenia o posiadanym prawie do dysponowania nieruchomością na cele budowlane.

Należy zwrócić uwagę na to, iż nie uda się zalegalizować samowoli, jeśli nie ma obowiązującego planu miejscowego , a inwestor nie uzyskał wcześniej decyzji o warunkach zabudowy. Decyzja ta musiałaby być jednak wydana przed wszczęciem procedury legalizacyjnej i przed tym terminem musiałaby stać się ostateczna. Problem w tym, że decyzja taka jest wydawana tylko dla obiektów projektowanych, a nie istniejących (możliwe jednak, że urzędnicy nie zorientują się, że obiekt istnieje).

Przedłożenie tych dokumentów w wyznaczonym terminie jest równoznaczne ze złożeniem wniosku o zatwierdzenie projektu budowlanego i pozwolenie na wznowienie robót budowlanych, jeżeli budowa nie została zakończona.
Po otrzymaniu dokumentów nadzór zbada, czy projekt jest zgodny z przepisami o planowaniu i zagospodarowaniu przestrzennym, w szczególności z ustaleniami planu miejscowego (jeśli taki obowiązuje), czy jest kompletny i czy został wykonany przez uprawnioną do tego osobę, oraz wyda  postanowienie ustalające wysokość opłaty legalizacyjnej.

Wysokość opłaty legalizacyjnej

Stanowi ona iloczyn stawki opłaty (s) podwyższonej 50-krotnie (obecnie stawka podstawowa wynosi 500 zł), współczynnika kategorii obiektu budowlanego (k) i współczynnika wielkości obiektu (w). Przedstawia to następujący wzór:

500 zł × 50 × k × w

Przykładowo dla budynków mieszkalnych jednorodzinnych k = 2,0, w = 1,0, a zatem opłata legalizacyjna dla takiego budynku wynosi:

500 zł × 50 × 2 × 1 = 50 000 zł

W przypadku domów letniskowych, budynków gospodarczych, garaży do dwóch stanowisk włącznie k = 1,0 i w = 1,0. Zatem, opłata legalizacyjna dla tych obiektów wynosi:

500 zł × 50 × 1 × 1 = 25 000 zł

Na postanowienie ustalające wysokość opłaty można wnieść zażalenie do wojewódzkiego inspektora nadzoru budowlanego. Niestety, nie wstrzymuje to wykonania postanowienia. Opłatę trzeba wnieść w terminie siedmiu dni od doręczenia postanowienia, w przeciwnym razie może to skończyć się nakazem rozbiórki obiektu lub jego części.

Po wniesieniu opłaty nadzór budowlany zatwierdza projekt i zezwala na wznowienie robót.  W wydanej decyzji nakłada się obowiązek uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Jeżeli samowolną budowę już zakończono, nadzór budowlany wydaje postanowienie nakazujące przedłożenie wymaganych dokumentów (jak wyżej) i postanowienie w sprawie opłaty legalizacyjnej. Potem zatwierdza projekt i również zobowiązuje inwestora  do uzyskania pozwolenia na użytkowanie.

Uwaga!
Jeśli przed 11 lipca 2003 r. postępowanie w sprawie samowoli zakończyło się ostatecznym nakazem rozbiórki, to decyzja ta podlega wykonaniu i tej samowoli nie da się już, niestety, zalegalizować. Przepisy obowiązujące od 1 stycznia 1995 r. do 10 lipca 2003 r. nie przewidywały bowiem legalizacji samowoli, lecz zobowiązywały nadzór budowlany do wydania bezwzględnego nakazu rozbiórki.

Wykonywane bez zgłoszenia po 10 lipca 1998 r.

Niektóre obiekty i roboty budowlane nie wymagają pozwolenia na budowę, ale zamiar ich wykonania trzeba zgłosić w urzędzie. Przykładowo są to:

- wolno stojące parterowe budynki gospodarcze, wiaty i altany oraz przydomowe oranżerie (ogrody zimowe) o powierzchni zabudowy do 25 m2, przy czym nie może ich być więcej niż dwa na każde 500 m2 powierzchni działki;

- indywidualne przydomowe oczyszczalnie ścieków o wydajności do 7,50 m3 na dobę;

- tymczasowe obiekty budowlane, niepołączone trwale z gruntem i przewidziane do rozbiórki lub przeniesienia w inne miejsce nie później niż przed upływem 120 dni od dnia rozpoczęcia budowy;

- przydomowe baseny i oczka wodne o powierzchni do 30 m2;

- pochylnie przeznaczone dla osób niepełnosprawnych;

- instalacje zbiornikowe na gaz płynny z pojedynczym zbiornikiem o pojemności do 7 m3, przeznaczone do zasilania instalacji gazowych w budynkach mieszkalnych jednorodzinnych;

- przyłącza do budynków;

- remont istniejących obiektów budowlanych i urządzeń budowlanych, z wyjątkiem obiektów wpisanych do rejestru zabytków;

- docieplenie budynków o wysokości do 12 m;

- utwardzenie powierzchni gruntu na działkach budowlanych;

- budowa ogrodzeń od strony dróg, ulic, placów, torów kolejowych i innych miejsc publicznych oraz ogrodzeń o wysokości powyżej 2,20 m.

---

---