Rodzaje systemów solarnych
Wed³ug sondy przeprowadzonej w¶ród u¿ytkowników portalu DACHY.ORG i OKNA.PL systemy solarne w Polsce maj± sens, gdy¿ nasz klimat pozwala na prawid³owe funkcjonowanie podobnych urz±dzeñ – tak± opiniê wyda³o ponad 37% u¿ytkowników.
A¿ 27% posiada lub w najbli¿szym czasie planuje zakupiæ kolektory s³oneczne, by tym samym
zaoszczêdziæ na kosztach energii. Jednak w¶ród entuzjastów systemów solarnych nie brakuje równie¿ sceptyków (21%) lub ca³kowitych przeciwników nowoczesnych ekologicznych rozwi±zañ (13%).
Byæ mo¿e takie nastawienie bierze siê z niedostatecznej wiedzy na temat systemów solarnych. Niejednokrotnie spotykamy siê z pytaniami dotycz±cymi rodzajów i zasad dzia³ania kolektorów. W tym artykule postaram siê zatem przybli¿yæ te jak¿e istotne kwestie, pojawiaj±ce siê niejednokrotnie przy wyborze urz±dzeñ solarnych.
Odpowiedzmy sobie najpierw na podstawowe pytanie –
czym w³a¶ciwie s± kolektory s³oneczne. Wed³ug Wikipedii to urz±dzenia s³u¿±ce do zamiany energii promieniowania s³onecznego na energiê ciepln±. S± to urz±dzenia, które skupiaj± tê energiê.
W budownictwie jednorodzinnym kolektory mo¿emy wykorzystaæ do podgrzewania wody u¿ytkowej oraz do wspomagania centralnego ogrzewania (je¶li np. zdecydujemy siê na podgrzewanie wody w basenie za pomoc± kolektora s³onecznego, inwestycja zwróci nam siê ju¿ po 3 latach. W innych przypadkach proces ten trwa d³u¿ej).
Najbardziej klasyczny podzia³ systemów solarnych dzieli urz±dzenia na dwie grupy:
- kolektory s³oneczne powietrzne - wykorzystywane najczê¶ciej w systemach ogrzewania powietrznego i s³u¿±ce do wstêpnego podgrzewu powietrza, które zostaje nastêpnie dogrzane przez urz±dzenie pracuj±ce w sposób tradycyjny. Ze wzglêdu na nisk± sprawno¶æ wymiany ciep³a spotyka siê je bardzo rzadko w instalacjach solarnych. Nie mo¿na jednak powiedzieæ, ¿e nie maj± one zalet... Pracuj± w niskiej temperaturze i zastosowanie ich pozwala na bezpo¶rednie ogrzewanie powietrza bez konieczno¶ci budowania instalacji z czynnikiem po¶rednim, stosowania wymienników itp.;
- kolektory s³oneczne cieczowe - maj± du¿o wy¿sz± sprawno¶æ od kolektorów powietrznych, a co za tym idzie pozwalaj± na szersze wykorzystanie w instalacjach grzewczych. Kolektory te s± dzielone na p³askie i rurowe pró¿niowe.
Bior±c pod uwagê kolektory dostêpne na rynku, mo¿emy podzieliæ je na nastêpuj±ce rodzaje:
- kolektory p³askie – najczê¶ciej u¿ywane. Czynnikiem grzewczym przep³ywaj±cym w miedzianych rurkach kolektora jest ciecz. Odbiera ona ciep³o od aktywnej warstwy absorbera. Kolektory p³askie charakteryzuj± siê wysokimi parametrami poch³aniania energii s³onecznej. Na ca³ej powierzchni kolektora znajduje siê warstwa absorbera, do którego przylegaj± rurki. Rurkami przep³ywa czynnik roboczy, odbiera ciep³o od nagrzanego absorbera i oddaje je do wymiennika ciep³a. Od wierzchu ca³o¶æ przykryta jest os³on± ze szk³a hartowanego lub tworzywa. Kolektory p³askie pobieraj± promieniowanie bezpo¶rednie.
P³askie kolektory s³oneczne s± idealnym rozwi±zaniem dla warunków klimatu polskiego. Wynika to m.in. z faktu, i¿ promieniowanie s³oneczne docieraj±ce na powierzchniê ziemi dzieli siê na promieniowanie bezpo¶rednie i tzw. rozproszone. Udzia³ promieniowania rozproszonego w ca³kowitym mo¿na szacowaæ na poziomie 50% w skali roku. Nie wszystkie rodzaje kolektorów s³onecznych mog± pracowaæ przy promieniowaniu rozproszonym.
Cech± p³askich kolektorów s³onecznych jest fakt, i¿ pracuj± one nawet w warunkach promieniowania rozproszonego. W optymalnych warunkach pogodowych przy bezchmurnym niebie gêsto¶æ promieniowania wynosi oko³o 1000 W/m2, w innych warunkach gêsto¶æ promieniowania s³onecznego padaj±cego na powierzchniê ziemi kszta³tuje siê nastêpuj±co
- kolektory pró¿niowe – s± zbudowane tak, jak zwyk³e kolektory p³askie, lecz wokó³ absorbera wytworzona jest pró¿nia. Dziêki temu maj± bardzo ma³e straty ciep³a i ich sprawno¶æ jest wy¿sza od zwyk³ych kolektorów p³askich. Poch³aniaj± tak¿e promieniowanie rozproszone i maj± wy¿sz± sprawno¶æ ni¿ zwyk³e kolektory p³askie.
Kolektor pró¿niowy nie jest zagro¿ony korozj± wskutek wykraplania siê w jego wnêtrzu wilgoci, nie dostaje siê te¿ do wnêtrza kurz (dziêki hermetycznej obudowie). Dziêki temu d³u¿ej utrzyma wysok± sprawno¶æ pozyskiwania ciep³a z promieniowania s³onecznego, a my mniej bêdziemy musieli p³aciæ za przygotowanie c.w.u.
Nieprawid³owe wykonanie izolacji mo¿e spowodowaæ, ¿e z czasem do pró¿ni dostanie siê powietrze. Wtedy trzeba naprawiæ izolacjê i wytworzyæ na nowo pró¿niê.
- kolektory pró¿niowo-rurowe (heat-pipe) - s± najbardziej wydajne. Maj± absorber umieszczony w szklanej rurze pró¿niowej, dziêki czemu ich sprawno¶æ jest wy¿sza ni¿ kolektorów p³askich. Dziêki temu, ¿e odbieraj± ciep³o z promieniowania rozproszonego, ogrzewaj± wodê nawet zim±, gdy niebo jest zachmurzone. S± to kolektory najbardziej polecane z punktu widzenia energooszczêdno¶ci.
W kolektorach rurowych absorber mo¿e byæ obrócony i optymalnie ustawiony wzglêdem s³oñca. Ka¿dy absorber nale¿y rêcznie ustawiæ w pozycji optymalnej dla pracy urz±dzenia, pamiêtaj±c o utrzymaniu jednakowego k±ta nachylenia wszystkich absorberów.
Materia³y: budujemydom.pl
Opracowanie: Redakcja