Kilka uwag o stanie technicznym pokrycia dachów Zamku Książ

W marcu bieżącego roku dostałem zlecenie na sporządzenie raportu o stanie technicznym pokrycia dachowego  Zamku Książ. Przeglądem objęte były dachy głównej bryły pałacu, bez zabudowy towarzyszącej (Kordegardy, oficyn, budynków gospodarczych i hoteli).



Ocenie nie podlegały także dachy wież skrzydła Zachodniego (Baszta Jerzego i Baszta Biała) oraz Wieża Centralna (Stołb). Raport miał pokazać uszkodzenia pokryć oraz usterki, wskazać przyczyny ich powstania oraz proponowane sposoby napraw.

Opis obiektu

Zamek Książ to trzeci co do wielkości obiekt tego formatu w Polsce (po Wawelu i Malborku). Istnieje od co najmniej XIII wieku i nieprzerwanie funkcjonuje, nigdy nie popadł w ruinę, wielokrotnie był remontowany i rozbudowywany. Jego dzisiejszy obraz to dorobek setek lat użytkowania, remontów, nadbudowy, rozbudowy i przebudowy. Stanowi konglomerat stylów architektonicznych. 

Na przestrzeni ostatnich czterdziestu lat sukcesywnie wymieniano pokrycie dachowe Zamku. Na zdjęciach z przed 1970 widać, że wszystkie dachy kompleksu prócz hełmów wież okrywa ceramiczna dachówka koloru czerwonego. Dachy, z powodu niszczącego działania czasu, zaniedbań lat po II wojnie Światowej czy wreszcie wandalizmu, nie nadawały się do dalszej eksploatacji. Za zgodą Wojewódzkiego Konserwatora Zabytków dokonano zamiany pokrycia z dachówki ceramicznej karpiówki na pokrycie z blachy miedzianej na deskowaniu.

Przed 1980 rokiem pod „miedzią”  znalazła się część barokowa Zamku a do końca 1990 pozostałe skrzydła. Czy wyszło to „na zdrowie” dla Zamku? Chyba nie. Od ok. 10 lat obserwujemy powstawanie uszkodzeń, które dla przeciętnego obserwatora niedostrzegalne, są w pełni udokumentowane, choćby na kalendarzach Wałbrzyskiego Urzędu Miasta pokazujących południowe ściany z charakterystycznymi trzema ciemnymi prostokątami w seledynowym dachu, pod wieżą. Dla osoby z „rzemiosła dekarskiego” to ewidentny obraz wyrwanych z pokrycia arkuszy pokryciowych blachy.
Usytuowanie Zamku (ze względu na układ wiatrów) jest niekorzystne. Ta średniowieczna warownia zbudowana została na wzgórzu będącym elementem uskoku sudeckiego co powoduje, że wiatry wieją tu silne i z różnych kierunków a to sprzyja zarówno uszkodzeniom mechanicznym (wibracje, siła ssania wiatru) jak i chemicznym (ruchy mas powietrza niosą zarówno kwaśne deszcze jak i pyły osiadające na powierzchni oraz w systemie odwodnienia).

Do wymienionych wyżej dołożyć należy jeszcze jedną przyczynę powstawania usterek. To błędy w wykonawstwie robót dekarsko-blacharskich, brak właściwego nadzoru czy braki materiałowe (do niedawna przecież tak oczywiste) spowodowały, że wody z deszczu czy roztopów dostają  się do wnętrz i powodują zniszczenia.

Powierzchnia dachów krytych blachą miedzianą to prawie 5,5 tyś m2 połaci nie wliczając w to wież i gzymsów. Na takim obszarze pozostają połacie o stromiźnie dochodzącej do 70 stopni, co oznacza że 1m2 rzutu poziomego daje 2,86 m2 powierzchni krycia.

Długość rynien – prawie 500m mimo, że wiele połaci ich nie posiada. Rury spustowe o długości dochodzącej do 50 m. Oprócz wymienionych elementów wspomnieć też należy o czterech rzygaczach na zachodniej i północnej stronie z których na tej ostatniej fasadzie zachowały się oryginalne gargulce z czasów budowy.



Bryła Zamku tylko z pozoru jest zwarta. Składa się pięciu głównych elementów, z których każdy jest ogromnym gmachem i szeregu mniejszych, płynnie przenikających się.

Zdecydowanie tak - świetnie się sprawdzają, już taki mam/zamierzam kupić

Raczej tak - nasz klimat pozwala stosować tego typu urządzenia

Raczej nie - w Polsce jest za mało słońca

Zdecydowanie nie - całkowita strata pieniędzy

Głosuj

Aktualnie brak komentarzy